Cholesterol – przyjaciel czy wróg?

Nasz organizm do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje nie tylko witamin i soli mineralnych. Niezbędny jest mu także cholesterol. W zbyt dużych ilościach związek ten jest jednak niebezpieczny.

Do czego potrzebujemy cholesterolu?


Cholesterol czerpiemy głównie z wątroby, gdzie jest wytwarzany. Jego dodatkowym źródłem jest pożywienie, na przykład produkty pochodzenia zwierzęcego, oleje roślinne czy orzechy. Związek ten uczestniczy w budowie błon komórkowych i w syntezie hormonów płciowych. Jako składnik żółci reguluje przemianę tłuszczów. Syntezuje także witaminę D i wspiera układ nerwowy. Do komórek transportowany jest wraz z krwią, w postaci lipoproteinowej frakcji LDL (low density lipoprotein). Kiedy słyszymy określenie „zły” cholesterol, wiedzmy, że odnosi się ono właśnie do frakcji LDL. „Dobrym” cholesterolem nazywa się zaś cząsteczki frakcji HDL (high density lipoprotein). O ile LDL transportują cholesterol po całym organizmie, o tyle HDL przechwytują z nich nadmiar tłuszczu i doprowadzają z powrotem do wątroby, gdzie ulega przemianie.

 

Co nam grozi, gdy w krwi znajduje się zbyt dużo LDL?


Problem pojawia się wtedy, gdy złego cholesterolu mamy więcej, niż dobrego. Przyczyną takiej niekorzystnej dysproporcji może być niedoczynność tarczycy czy niewydolność nerek (oraz kilka innych chorób), ale współcześnie jest to najczęściej niezdrowy tryb życia. Jeśli cholesterolu krąży w organizmie zbyt dużo, a cząsteczki HDL nie są w stanie przetransportować jego nadwyżek z powrotem do wątroby, tłuszcz zaczyna się odkładać w naczyniach krwionośnych. Tworzą się tzw. blaszki miażdżycowe, które stopniowo zamykają światło naczyń krwionośnych. W konsekwencji pojawiają się nadciśnienie i miażdżyca, co niebezpiecznie przybliża nas do zawału serca, udaru mózgu czy wiąże się z niedokrwieniem kończyn dolnych.

 

Miażdżyca – pracujemy na nią od młodych lat


Problem podwyższonego cholesterolu, wbrew pozorom, dotyczy nie tylko otyłych panów w średnim wieku. Pojawia się również u młodych osób, które nie przywiązują wielkiej wagi do jakości spożywanych posiłków, za to dużo palą i bez umiaru piją alkohol. Skok cholesterolu LDL zaliczamy jedząc produkty pochodzenia zwierzęcego, zawierające nasycone kwasy tłuszczowe. To na przykład pełnotłusty nabiał (mleko, sery), jaja, czerwone mięso (szczególnie wieprzowina), tłusty drób (kaczki, gęsi), wędliny, pasztety, kiełbasy, żeberka, golonki, smalec czy masło. Rozwojowi miażdżycy sprzyja także przejadanie się węglowodanami, zwłaszcza w postaci słodyczy, przekąsek i produktów z białej mąki. Negatywny efekt potęgowany jest przez brak regularnej aktywności fizycznej, palenie tytoniu, spożywanie nadmiernych ilości alkoholu oraz prowadzenie siedzącego trybu życia.

 

Dieta przeciwko miażdżycy


Dieta antymiażdżycowa polega na tym, aby obniżyć poziom złego cholesterolu LDL do dopuszczalnej normy. W tym celu spożywamy pokarm bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe (NNTK), a ograniczamy niezdrowe jedzenie. NNTK regulują całkowity poziom cholesterolu, zwiększając ilość pożytecznego HDL. W naszym menu powinny znaleźć się tłuste ryby morskie oraz owoce morza, orzechy, nasiona, strączki, a także oleje roślinne, takie jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy, lniany, z pestek winogron itd. Obowiązkowe jest również zwiększenie ilości warzyw w posiłkach, picie naturalnych herbat, rzucenie papierosów i ograniczenie spożycia alkoholu.


Ponadto każdy, kto skończył 30 lat powinien raz do roku wykonywać badania kontrolne, pod kątem ryzyka wystąpienia miażdżycy. To bardzo ważne szczególnie w przypadku osób, które cierpią na otyłość, chorują na cukrzycę, mają siedzącą pracę, są uzależnione od tytoniu, mało się ruszają, a w ich rodzinie występowały już przypadki chorób układu sercowo-naczyniowego.

 

Elżbieta Gwóźdź





Polecane

Cholesterol – przyjaciel czy wróg?

Cholesterol – przyjaciel czy wróg?

Nasz organizm do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje...

Ćwiczenia dla świeżo upieczonej mamy

Ćwiczenia dla świeżo upieczonej mamy

Właśnie zostałaś mamą i zastanawiasz się, jak zadbać o...

Jaką dietę stosować przy regularnym trenowaniu CrossFitu?

Jaką dietę stosować przy regularnym trenowaniu CrossFitu?

Przy aktywności fizycznej typu CrossFit konieczne jest...

Dieta na spalanie tłuszczu – podstawowe zasady

Dieta na spalanie tłuszczu – podstawowe zasady

Zdrowe odżywianie i forsowne treningi stały się ostatnio...

Galeria zdjęć

5 zasad bezpiecznego treningu Co jeść przed i po treningu? Jak stworzyć domową siłownię? W jakim obuwiu podnosić ciężary?